Anna Copp

adwokat

Jestem adwokatem, filologiem angielskim, absolwentką studiów MBA–C na Uniwersytecie Jiao Tong w Szanghaju. Posiadam bogate doświadczenie w udzielaniu pomocy prawnej przedsiębiorcom oraz menedżerom, zapewniając im kompleksową ochronę prawno-podatkową.
[Więcej >>>]

Skontaktuj się

Już od kilku miesięcy Ministerstwo Finansów pracuje nad przygotowaniem listy przesłanek należytej staranności. Spełnienie tych przesłanek przy zawieraniu transakcji, miałoby skutkować brakiem podstaw do kwestionowania prawa podatnika do odliczenia podatku VAT. Można będzie bowiem przyjąć, że podatnik nie wiedział i nie mógł wiedzieć o tym, że określona transakcja stanowi element łańcucha, w kZdjęcie blogtórym jeden z dostawców dopuścił się oszustwa podatkowego.

Jak wynika z relacji ministerstwa, prace nad przygotowaniem listy są już na ukończeniu, a lista powinna zostać opublikowana za kilka tygodni.

Lista ma mieć formę objaśnień podatkowych mających, jak twierdzi ministerstwo, moc ochronną dla podatników jeśli zastosują się do zawartych tam wytycznych.

Z doświadczenia wiem jak istotne jest wykazanie przez podatnika, że zachował należytą staranność w zakresie transakcji realizowanych ze swoimi kontrahentami. Często spotykam się z przypadkami, w których podatnikom niemającym nic wspólnego z nieprawidłowościami w zakresie VAT, organy podatkowe odmawiają prawa do odliczenia podatku naliczonego, właśnie z uwagi na rzekome niezachowanie przez nich należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów. W takich sytuacjach trudno przekonać organy, że jednak podatnik podjął szereg działań w celu sprawdzenia swojego kontrahenta. Co gorsze, mimo wskazywania na liczne działania podatnika, organy i tak twierdzą, że to niewystarczające. Z drugiej jednak strony, organy nie wyjaśniają podatnikom jakie inne jeszcze działania powinni podjąć, aby nie było wątpliwości, że dochowali należytej staranności.

Mając na uwadze moje doświadczenia, z tym większą niecierpliwością czekam na opublikowanie listy, a z jeszcze większą na praktyczne stosowanie zawartych tam przesłanek przez podatników i ocenę ich stosowania przez organy.

Lista jest tworzona przy uwzględnieniu propozycji przedstawicieli biznesu. Przedstawiciele biznesu w drodze konsultacji przedstawili swoje propozycje przesłanek zachowania należytej staranności, które chcieliby aby zostały uwzględnione w liście.

Zaproponowano m.in. takie przesłanki, które już dziś funkcjonują w praktyce, tj.:

  • sprawdzenie czy kontrahent jest zarejestrowany w KRS lub czy ma wpis w CEIDG,
  • czy ma nadany numer REGON,
  • czy jest zarejestrowanym podatnikiem VAT,
  • uzyskanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach i składkach ZUS przez kontrahenta,
  • czy zaproponowana przez kontrahenta cena jest rynkowa,
  • czy kontrahenta reprezentuje podmiot uprawniony do reprezentacji.

Przedstawiciele biznesu zaproponowali również aby weryfikować, czy płatności kontrahenta pochodzą z konta firmowego i czy sama transakcja dotyczy profilu działalności gospodarczej, a także czy przeprowadza je osoba, która ma do tego umocowanie, a także przekazanie przez kontrahenta UPO, czyli dowodu złożenia plików JPK_VAT.

Inne propozycje mogą budzić nieco kontrowersji, np. sprawdzanie numerów seryjnych kupowanych towarów, pozyskiwanie od kontrahenta kopii jego deklaracji VAT, a także oświadczeń o tym, że oferowane produkty nie mają związku z działalnością przestępczą.

Należy pamiętać, że  lista nie zawiera zamkniętego katalogu przesłanek. Istotne jest jednak, aby przesłanki nie były zbyt daleko idące i aby nie wymagano od podatników działań, które w rzeczywistości są bardzo trudne lub nawet niemożliwe do zrealizowania. W mojej ocenie przesłanki należytej staranności powinny być ocenie racjonalnie i przy uwzględnieniu charakterystyki obrotu gospodarczego. Nie powinno się bowiem wymagać od podatników aby stali się etatowymi detektywami śledzącymi swoich kontrahentów. Niestety dotychczasowa praktyka organów podatkowych wygląda tak, że od podatników oczekuje się często podejmowania działań, które w obrocie gospodarczym są bardzo trudne lub prawie niemożliwe do zrealizowania. Być może dodatkowym wsparciem dla podatników będą nowe mechanizmy pomagające w weryfikacji kontrahentów, o czym na pewno Wam napiszę w kolejnych wpisach.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 539 916 822 e-mail: acopp@chmielniak.com.pl

Po chwilowej przerwie wracam wreszcie do pisania na blogu. Zmian w podatkach jest dość sporo, więc pomysłów na wpisy mi nie brakuje.

Dzisiejszy wpis będzie o obowiązku składania plików JPK_VAT, który to obowiązek od początku 2018 r. dotyczy już wszystkich podatników, bowiem obecnie obowiązkiem tym objęci zostali również mikroprzedsiębiorcy. Dla części podatników (małe i średnie przedsiębiorstwa oraz duże przedsiębiorstwa) JPK-VAT nie stanowi tajemnicy, ponieważ byli już wcześniej zobowiązani do ich składania. W ramach przypomnienia obowiązek ten istnieje:

  • od 1 lipca 2016 r. w przypadku dużych przedsiębiorstw
  • od 1 stycznia 2017 r. w przypadku małych i średnich przedsiębiorstw
  • od 1 stycznia 2018 r. w przypadku mikroprzedsiębiorstw

Od stycznia 2018 r. każdy czynny podatnik VAT, również ten prowadzący działalność gospodarczą w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej, musi sporządzać i przekazywać informację JPK_VAT. Podatnicy będą wysyłać JPK_VAT do Ministerstwa Finansów, skąd dane będą przekazane właściwym urzędom skarbowym.

JPK_VAT to ewidencja zakupu i sprzedaży VAT. JPK_VAT jest  przesyłany tylko w wersji elektronicznej, a dane są pobierane bezpośrednio z systemów finansowo-księgowych podatnika.

Co istotne, JPK_VAT składa się do 25 dnia każdego miesiąca, niezależnie od tego czy podatnik składa deklaracje miesięcznie czy kwartalnie. Informację należy wysłać w jednym pliku.

Od podatników nie wymaga się, aby JPK_VAT było emitowane wprost z programu księgowego, w którym podatnik prowadzi swoje ewidencje. Co więcej na stronie internetowej Ministerstwa Finansów, udostępniono program, za pomocą którego można wysłać plik, a także dokonać konwersji plików z formatu CSV na XL.

Pamiętać należy, że plik JPK_VAT powinien być podpisany. Można go podpisać za pomocą bezpiecznego podpisu elektronicznego lub profilu zaufanego podatnika w ePUAP.

Plik JPK_VAT stanowi dokument księgowy. Nie powinien więc zawierać błędów. Ewentualne błędy można jednak skorygować. Nieskorygowanie błędów, czy np. złożenie JPK_VAT o terminie może skutkować określonymi konsekwencjami, w tym karą grzywny.

Mikroprzedsiębiorcy swój pierwszy JPK_VAT powinni złożyć do 25 lutego 2018 r. (a właściwie do 26 lutego, ponieważ 25 to niedziela).

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 539 916 822 e-mail: acopp@chmielniak.com.pl

 

Obecnie trwają prace nad projektem nowelizacji Ordynacji podatkowej, w wyniku której na przedsiębiorców zostanie nałożony dość uciążliwy obowiązek. Mianowicie, przedsiębiorcy będą przesyłali fiskusowi dobowe wyciągi z firmowych rachunków bankowych prowadzonych przez banki i rachunków w spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych.

Ta dość rewolucyjna zmiana miałby dotyczyć wszystkich przedsiębiorców w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, z wyjątkiem mikro-przedsiębiorców oraz jednostek sektora finansów publicznych.

Wyciągi z rachunków bankowych będą przekazywane Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej.

Wspomniany obowiązek, w przypadku rachunków prowadzonych przez banki lub SKOKi posiadające adres siedziby lub oddział na terytorium Polski, będzie realizowany za pośrednictwem banków lub SKOKów, na podstawie pisemnego upoważnienia udzielonego przez przedsiębiorcę.

W przypadku podatników posiadających rachunek bankowy w banku, którego adres siedziby lub oddziału znajduje się poza obszarem Polski, przedsiębiorca będzie musiał samodzielnie niemalże codziennie wysyłać Szefowi KAS wyciągi ze swojego konta.

Wyciągi z rachunków bankowych będą przekazywane za okresy dobowe w terminie do końca dnia następującego po każdej kolejnej dobie z wyłączeniem sobót i dni ustawowo wolnych od pracy w postaci elektronicznej.

Informacja przekazywana Szefowi KAS powinna zawierać m.in. dane identyfikujące nadawcę i odbiorcę zlecenia płatniczego, ich numery rachunków, datę i czas obciążenia rachunku, kwotę i walutę, tytuł i opis zlecenia oraz saldo rachunku, a więc pełną historię dobowych transakcji.

Codzienne wyciągi z konta firmowego to olbrzymia wiedza dla fiskusa, który dzięki temu będzie posiadał szczegółowe informacje na temat sytuacji finansowej podatnika, jego kontrahentów czy informacji dotyczących rozliczeń.

Jak wskazuje Ministerstwo Rozwoju i Finansów, celem wprowadzenia zmian jest ograniczenie oszustw i nadużyć występujących w zakresie podatku od towarów i usług oraz podatków dochodowych. Z drugiej jednak strony, fiskus wejdzie w posiadanie istotnej wiedzy na temat podatników, którą zapewne każdy przedsiębiorca wolałby zachować dla siebie.

Projektowana zmiana miałaby wejść w życie 1 września 2017 r. Pytanie tylko czy banki i SKOKi zdążą przygotować się do takiej rewolucji. Z mojego bloga na pewno dowiecie się, od kiedy faktycznie będziecie zobowiązani do udostępniania fiskusowi pilnie do tej pory strzeżonych tajemnic.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 539 916 822 e-mail: acopp@chmielniak.com.pl

 

We wcześniejszych wpisach pisałam już o podatkowej odpowiedzialności osób trzecich, a konkretnie o odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych za zaległości podatkowe tych spółek. Jedną z okoliczności umożliwiających uwolnienie się przez członka zarządu od ponoszenia tej odpowiedzialności, jest wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, bądź niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jego winy.

W kontekście tej przesłanki egzoneracyjnej pojawia się pytanie o odpowiedzialność związaną z podatkami, w których zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy prawa, jak np. w przypadku podatku VAT czy akcyzowym, gdzie podatnik samodzielnie oblicza i wpłaca podatek, nie czekając na decyzję organu podatkowego. Mianowicie, chodzi o ustalenie właściwego czasu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, w przypadku gdy dopiero w wyniku wydania decyzji określającej zaległość podatkową spółki okazuje się, że spółka jest w złej sytuacji finansowej. Natomiast w czasie pełnienia funkcji członka zarządu, kiedy powstało zobowiązanie podatkowe i zostało wykonane, jednakże w niższej wysokości niż wynikającej z później wydanej decyzji określającej, sytuacja spółki nie uzasadniała zgłoszenia takiego wniosku.

W tym względzie istotna jest uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2009 r, sygn. akt: II FPS 3/09, wydana w wyniku pytania zwykłego składu NSA. Pytanie było następujące:

„Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, o którym mowa w art. 116 § 1 ordynacji podatkowej może skutecznie uwolnić się od odpowiedzialności za zaległość podatkową powstałą w okresie pełnienia przez niego tej funkcji, jeżeli w okresie tym nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego, a podstawy te powstały dopiero po wydaniu decyzji określającej tę zaległość podatkową i po zakończeniu pełnienia funkcji członka zarządu?”

Skład siedmiu sędziów NSA wskazał, że:

„Członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, o którym mowa w art. 116 § 1 ordynacji podatkowej może również po zakończeniu pełnienia tej funkcji, uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe powstałe w tym czasie, jeżeli wykaże w postępowaniu podatkowym, że w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowania zapobiegającego upadłości.”

Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, wskazał że jest to przesłanka obiektywna. W przypadku zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, spółka była zobowiązana do zapłaty podatku należnego w terminach wynikających z przepisów prawa. Niewypełnienie tych obowiązków w terminie i we właściwej wysokości uzasadnia wydanie przez organ decyzji określającej. NSA zauważył, że nie zmienia to jednak faktu, że zobowiązanie istniało wcześniej i powinno zostać wykonane w terminach wynikających z przepisów.

Takie stanowisko NSA oznacza, że członkowie zarządu powinien brać pod uwagę podatkowe ryzyko wszystkich operacji gospodarczych, nawet tych które aktualnie nie budzą wątpliwości organów podatkowych. W przyszłości może bowiem okazać się, że organ podatkowy zakwestionuje rozliczenie podatkowe spółki i określi zaległość podatkową w znacznie wyższej wysokości, niż kwota podatku faktycznie zapłacona. Mając na uwadze, że zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy prawa, niezależnie od decyzji określającej, musiałoby to oznaczać, że członek zarządu powinien kalkulować przyszłe ryzyko podatkowe, mogące wynikać z decyzji określającej.

Takie stanowisko wydaje się jednak daleko idące. W szczególności nie uwzględnia ono domniemania prawdziwości deklaracji podatkowej. Bowiem podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem należnym do zapłaty, o ile organ podatkowy nie określi wysokości zobowiązania podatkowego w innej wysokości. To domniemanie prawdziwości może obalić organ, wydając i doręczając podatnikowi decyzję podatkową. Powyższe rodzi konieczność przyjęcia, że zobowiązanie podatkowe, w tej wyższej wysokości wynikającej z decyzji, powstało już wcześniej. Niezależnie od tego, podatnik może, do czasu otrzymania decyzji, uważać że zobowiązanie podatkowe miało wysokość wynikającą z deklaracji podatkowej.

Dlatego, do czasu doręczenia ewentualnej decyzji określającej, trudno przyjąć, aby członek zarządu oceniając czy zaistniał właściwy czas do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, brał pod uwagę zobowiązanie podatkowe, w wysokości, w której w tej decyzji może zostać określone. Nawet jeśli takie stanowisko zostałoby odrzucone w toku postępowania podatkowego, w oparciu o domniemane prawdziwości deklaracji, można powołać się na brak winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości przed doręczeniem decyzji określającej.

W razie postępowania dotyczącego odpowiedzialności podatkowej członka zarządu, warto podnosić, że w przypadku spółki kapitałowej, która nie ma problemów z płynnością finansową (za wyjątkiem podatku określonego w decyzji), termin na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, co wyłącza odpowiedzialność podatkową członka zarządu, nie powinien zacząć biec wcześniej niż od doręczenia decyzji, która podważa wyliczenia zobowiązania podatkowego zawartego w deklaracji podatkowej.

 

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 539 916 822 e-mail: acopp@chmielniak.com.pl

Dzisiejszy wpis będzie tak mało optymistyczny jak pogoda za oknem, mimo że mamy już maj.

W jednym z moich wpisów, pisałam już o nowych przestępstwach fakturowych, wprowadzonych do Kodeksu karnego na mocy przepisów obowiązujących od 1 marca 2017 r. W związku z tymi zmianami, doszło do dość sporego nagromadzenia przepisów karnych związanych z nierzetelnymi fakturami.

Warto mieć świadomość, że wystawienie/posłużenie się nierzetelną fakturą może skutkować narażeniem się na popełnienie różnych przestępstw, a mianowicie:

  • Przestępstwo powszechne fałszu intelektualnego faktury, polegające na wystawieniu faktury poświadczającej nieprawdę co do okoliczności faktycznych mogących mieć znaczenie dla określenia wysokości należności publicznoprawnej lub jej zwrotu albo innej należności o charakterze podatkowym lub na użyciu takiej faktury (czyli posłużeniu się nią w obrocie prawnym). Chodzi tu o faktury stwierdzające okoliczności nieistniejące lub przeinaczone, w szczególności puste faktury (art. 271a i 277a Kodeksu karnego).
  • Przestępstwo powszechne oszustwa polegające na doprowadza innej osoby, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania (art. 286 Kodeksu karnego).
  • Przestępstwo skarbowe polegające na wystawieniu faktury w sposób nierzetelny/posłużenie się nierzetelną fakturą (art. 62 Kodeksu karnego skarbowego).
  • Przestępstwo skarbowe polegające na podaniu nieprawdy lub zatajeniu prawdy w deklaracji lub oświadczeniu i w związku z tym narażeniu podatku na uszczuplenie (art. 56 Kodeksu karnego skarbowego).
  • Przestępstwo skarbowe polegające na podaniu danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym lub zatajeniu rzeczywistego stanu rzeczy i wprowadzeniu w błąd właściwy organ i w związku z tym narażeniu na nienależny zwrot podatku (art. 76 Kodeksu karnego skarbowego).
  • Przestępstwo skarbowe polegające na nierzetelnym prowadzeniu księgi (art. 61 Kodeksu karnego skarbowego).
  • Przestępstwo powszechne polegające na podawaniu w księgach rachunkowych nierzetelnych danych (art. 77 ustawy o rachunkowości).

Oprócz sankcji karnych, od niedawna funkcjonuje również sankcja administracyjna, tj. dodatkowe zobowiązanie w podatku VAT w wysokości 30% lub 20% kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego albo kwoty zawyżenia zwrotu różnicy podatku albo 100% podatku naliczonego. Co istotne, osoby fizyczne ponoszące odpowiedzialność za przestępstwo lub wykroczenie skarbowe, za ten sam czyn nie muszą się już obawiać sankcji w postaci dodatkowego zobowiązania w podatku VAT. Zakaz podwójnego karania nie dotyczy jednak osób prawnych, spółek osobowych, czy spółek cywilnych.

Obowiązek zapłaty przez podatnika podatku VAT z pustej faktury, wynikający z art. 108 ustawy o VAT, nie zwolni podatnika od poniesienia odpowiedzialności za przestępstwo czy wykroczenie skarbowe.

Wreszcie, wystawianie faktur dokumentujących czynności, które nie zostały dokonane, stanowi podstawę do wykreślenia z rejestru VAT.

Jak widzisz, przepisy przewidują szereg sankcji związanych z wystawianiem czy posługiwaniem się nierzetelnymi fakturami. Wiele rozwiązań jest nowych, dlatego podatnicy tak naprawdę jeszcze nie wiedzą czego spodziewać się w praktyce. Jedno jest pewne, podatnicy powinni podjąć niezbędne działania mające na celu uniknięcie ryzyka związanego z wystawianiem czy posłużeniem się nierzetelnymi fakturami.

Jeżeli chcesz skorzystać z pomocy prawnej, zapraszam Cię do kontaktu:

tel.: 539 916 822 e-mail: acopp@chmielniak.com.pl