Rozłożenie na raty zapłaty za sprzedane udziały w spółce z o.o., a moment powstania przychodu

Anna Patoleta        23 września 2015        Komentarze (2)

Zastanawiałam się ostatnio, kiedy wreszcie organy podatkowe będą działały w zgodzie z linią orzeczniczą sądów administracyjnych. Ta myśl nasunęła mi się w związku z istotnymi rozbieżnościami pomiędzy stanowiskiem organów podatkowych i sądów administracyjnych w zakresie ustalenia momentu powstania przychodu u osób fizycznych, w razie zbycia przez wspólnika, udziałów w spółce z o.o. i rozłożenia ceny sprzedaży na raty.

Ustalenie przez strony umowy sprzedaży udziałów, że zapłata ceny nastąpi w częściach, jest naturalnym zjawiskiem. Jednakże, czy pomyślałeś kiedyś, że w danym roku podatkowym mógłby u Ciebie powstać przychód należny jako całość ustalonej ceny za udziały, a więc obejmujący i te raty, które tak właściwie, zgodnie z umową miałeś otrzymać dopiero w latach następnych? Czy wiesz jaka mogłaby być tego konsekwencja? Mogłoby dojść np. do tego, że pierwsza część zapłaty za udziały miałaby niższą wysokość niż wartość podatku od całej ceny sprzedawanych udziałów. Niewykluczone, że zapłaciłbyś wyższy podatek dochodowy niż część ceny za sprzedaż udziałów, przysługująca Ci w danym roku.

Teoretycznie jest to możliwe. Bowiem, w ocenie części organów podatkowych, dla momentu ustalenia przychodu bez znaczenia jest fakt, że cena zbycia może zostać zapłacona w całości w dniu podpisania umowy lub w częściach (ratach) po dniu podpisania umowy. Sposób zapłaty ceny może być dowolnie kształtowany przez strony umowy sprzedaży i nie ma to wpływu na powstanie obowiązku podatkowego. W momencie zbycia udziałów następuje przeniesienie praw i obowiązków wynikających z ich posiadania na nabywcę. Organy podnoszą, że w dacie zawarcia umowy sprzedaży udziałów, u zbywcy udziałów powstaje przychód należny, tj. przychodem będzie całość ceny zbycia, niezależnie od ustalenia przez strony zapłaty w ratach. Czyli – płać podatek mimo że nawet nie masz jeszcze prawa żądać zapłaty określonej części ceny od nabywcy udziałów.

Na szczęście, pogląd przeciwny, był wielokrotnie wyrażany w, licznych w tej kwestii,  wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz Wojewódzkich Sądów Administracyjnych. Sądy wielokrotnie potwierdzały, że do przychodów z kapitałów pieniężnych zalicza się tylko takie wierzytelności, które w danym momencie podatnikowi należą się, czyli są wymagalne, przy czym nie ma znaczenia, czy podatnik już faktycznie uzyskał świadczenie wynikające z takiej wierzytelności, czy też jeszcze nie. Ustawa nie definiuje pojęcia „kwot należnych”, dlatego przyjmuje się, że chodzi o tego typu przychody, co do których podatnikowi przysługuje skuteczne prawo domagania się ich od kontrahenta. Stąd, powstanie obowiązku podatkowego wiąże się każdorazowo z upływem terminu płatności poszczególnych rat. W takiej chwili raty staną się wymagalne i możliwe do egzekwowania przed sądem powszechnym. Innymi słowy, podatek dochodowy powinien być płacony z uwzględnieniem terminu wymagalności poszczególnych rat.

Trudno nie zgodzić się z tak trafnym stanowiskiem sądów. Szkoda jedynie, że znaczna część organów podatkowych mimo, wydaje się, jednolitej linii orzeczniczej, jest odmiennego zdania. Jaki może mieć to skutek dla Ciebie? Taki, że w razie zbycia swoich udziałów i rozłożenia zapłaty ceny na raty organ podatkowy, który będzie miał odmienne zdanie niż sądy administracyjne, może upomnieć się o podatek dochodowy od niewymagalnych jeszcze rat. W takim przypadku, pozostaje odwoływać się od ewentualnych niekorzystnych rozstrzygnięć podatkowych.

{ 2 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Grzegorz Listopad 3, 2016 o 12:10

Witam, poruszyła Pani ciekawy temat…a co w przypadku, gdy sprzedawcą udziałów jest spółka kapitałowa? czy wykładnię w wyrokach SN i WSA można rozszerzyć na sprzedaż udziałów przez spółki kapitałowe? Czy musimy płacić CIT od niewymaganych rat? Pytam, bo pewnie wejdziemy w spór z US w tej sprawie

Odpowiedz

Anna Patoleta Luty 12, 2017 o 10:38

Jeśli chodzi o PIT, to tu wprowadzono już przepis zgodnie, z którym podatek należy zapłacić od całości, w tym od przyszłych rat. Wpis na ten temat znajdzie Pan na blogu: http://odpowiedzialnoscmenedzera.biz/platnosc-w-ratach-za-zbyte-udzialy-w-spolce-z-o-o-nie-wplynie-juz-na-termin-zaplaty-podatku/
Jeśli chodzi o CIT, tu płatność w ratach nie ma wpływu na termin zapłaty CIT.

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Następny wpis: