Należyta staranność – ministerialna lista przesłanek dostępna już wkrótce

Anna Copp        28 stycznia 2018        2 komentarze

Już od kilku miesięcy Ministerstwo Finansów pracuje nad przygotowaniem listy przesłanek należytej staranności. Spełnienie tych przesłanek przy zawieraniu transakcji, miałoby skutkować brakiem podstaw do kwestionowania prawa podatnika do odliczenia podatku VAT. Można będzie bowiem przyjąć, że podatnik nie wiedział i nie mógł wiedzieć o tym, że określona transakcja stanowi element łańcucha, w kZdjęcie blogtórym jeden z dostawców dopuścił się oszustwa podatkowego.

Jak wynika z relacji ministerstwa, prace nad przygotowaniem listy są już na ukończeniu, a lista powinna zostać opublikowana za kilka tygodni.

Lista ma mieć formę objaśnień podatkowych mających, jak twierdzi ministerstwo, moc ochronną dla podatników jeśli zastosują się do zawartych tam wytycznych.

Z doświadczenia wiem jak istotne jest wykazanie przez podatnika, że zachował należytą staranność w zakresie transakcji realizowanych ze swoimi kontrahentami. Często spotykam się z przypadkami, w których podatnikom niemającym nic wspólnego z nieprawidłowościami w zakresie VAT, organy podatkowe odmawiają prawa do odliczenia podatku naliczonego, właśnie z uwagi na rzekome niezachowanie przez nich należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów. W takich sytuacjach trudno przekonać organy, że jednak podatnik podjął szereg działań w celu sprawdzenia swojego kontrahenta. Co gorsze, mimo wskazywania na liczne działania podatnika, organy i tak twierdzą, że to niewystarczające. Z drugiej jednak strony, organy nie wyjaśniają podatnikom jakie inne jeszcze działania powinni podjąć, aby nie było wątpliwości, że dochowali należytej staranności.

Mając na uwadze moje doświadczenia, z tym większą niecierpliwością czekam na opublikowanie listy, a z jeszcze większą na praktyczne stosowanie zawartych tam przesłanek przez podatników i ocenę ich stosowania przez organy.

Lista jest tworzona przy uwzględnieniu propozycji przedstawicieli biznesu. Przedstawiciele biznesu w drodze konsultacji przedstawili swoje propozycje przesłanek zachowania należytej staranności, które chcieliby aby zostały uwzględnione w liście.

Zaproponowano m.in. takie przesłanki, które już dziś funkcjonują w praktyce, tj.:

  • sprawdzenie czy kontrahent jest zarejestrowany w KRS lub czy ma wpis w CEIDG,
  • czy ma nadany numer REGON,
  • czy jest zarejestrowanym podatnikiem VAT,
  • uzyskanie zaświadczenia o niezaleganiu w podatkach i składkach ZUS przez kontrahenta,
  • czy zaproponowana przez kontrahenta cena jest rynkowa,
  • czy kontrahenta reprezentuje podmiot uprawniony do reprezentacji.

Przedstawiciele biznesu zaproponowali również aby weryfikować, czy płatności kontrahenta pochodzą z konta firmowego i czy sama transakcja dotyczy profilu działalności gospodarczej, a także czy przeprowadza je osoba, która ma do tego umocowanie, a także przekazanie przez kontrahenta UPO, czyli dowodu złożenia plików JPK_VAT.

Inne propozycje mogą budzić nieco kontrowersji, np. sprawdzanie numerów seryjnych kupowanych towarów, pozyskiwanie od kontrahenta kopii jego deklaracji VAT, a także oświadczeń o tym, że oferowane produkty nie mają związku z działalnością przestępczą.

Należy pamiętać, że  lista nie zawiera zamkniętego katalogu przesłanek. Istotne jest jednak, aby przesłanki nie były zbyt daleko idące i aby nie wymagano od podatników działań, które w rzeczywistości są bardzo trudne lub nawet niemożliwe do zrealizowania. W mojej ocenie przesłanki należytej staranności powinny być ocenie racjonalnie i przy uwzględnieniu charakterystyki obrotu gospodarczego. Nie powinno się bowiem wymagać od podatników aby stali się etatowymi detektywami śledzącymi swoich kontrahentów. Niestety dotychczasowa praktyka organów podatkowych wygląda tak, że od podatników oczekuje się często podejmowania działań, które w obrocie gospodarczym są bardzo trudne lub prawie niemożliwe do zrealizowania. Być może dodatkowym wsparciem dla podatników będą nowe mechanizmy pomagające w weryfikacji kontrahentów, o czym na pewno Wam napiszę w kolejnych wpisach.

{ 2 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Jolanta Luty 9, 2018 o 20:53

Wygląda to na sensowny krok zmierzający do ukrócenia urzędniczej samowoli w skarbówce.

Odpowiedz

Jolanta Luty 9, 2018 o 21:02

Może to pozwoli ukrócić urzędniczą samowolę w skarbówce.

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Następny wpis: