Korekta „pustych faktur”

Anna Patoleta        07 lutego 2016        Komentarze (1)

Dziś dla odmiany nie będzie o zmianach przepisów podatkowych, chociaż ostatnio można byłoby pisać o tym bez końca. Dzisiejszy wpis poświęcę bardzo ciekawemu zagadnieniu, a mianowicie możliwości korekty tzw. „pustych faktur”.

Puste faktury mają to do siebie, że ich wystawienie skutkuje obowiązkiem zapłaty podatku wykazanego na takiej fakturze. Natomiast, odbiorca faktury niedokumentującej rzeczywistej transakcji nie ma prawa odliczyć od podatku należnego kwoty podatku VAT wynikającego z takiej faktury.

Przypuszczam, że większość z czytelników słyszało o skali na jaką wystawiane są puste faktury. Może zdarzyć się i tak, że do wystawienia pustej faktury dojdzie przez pomyłkę.

Co w takiej sytuacji można zrobić? Czy można w ogóle dokonać korekty takiej faktury?

Dopuszczalność korygowania pustych faktur jest sporna.

Zgodnie z jednym z poglądów, zasadniczo nie ma możliwości skorygowania pustej faktury VAT. Wskazuje się bowiem na sankcyjny charakter faktury wystawionej w trybie art. 108 ust. 1 ustawy o podatku VAT. Jednakże, korekta faktury niedokumentującej rzeczywistej transakcji, jest możliwa jeśli nie została ona jeszcze wprowadzona do obrotu prawnego i nie istnieje ryzyko uszczuplenia należności publicznoprawnych.

Oznacza to, że podatnik który wystawił pustą fakturę, nie miałby możliwości dokonania jej korekty, jeśli jego kontrahent skorzystał już z możliwości odliczenia podatku naliczonego. W konsekwencji, jeśli podatnik zapłaci do urzędu skarbowego podatek VAT wynikający z pustej faktury, to nie będzie miał możliwości go odzyskać.

Nawet gdyby podatnik wystawił fakturę korygującą, to powstaje pytanie jak ją rozliczyć. Wątpliwość powstaje dlatego, że według dominującego poglądu, w deklaracji VAT nie należy uwzględniać ani pustych faktur ani faktur je korygujących. Co więcej, sądy administracyjne nie dopuszczają możliwości odzyskania podatku VAT zapłaconego na podstawie pustej faktury w drodze przepisów o stwierdzeniu nadpłaty.

Istnieją również orzeczenia korzystne dla podatników. W ocenie niektórych sądów administracyjnych, brak przepisu, który zabraniałby korygowania pustych faktur i uwidaczniania tych okoliczności w deklaracjach podatkowych. Skoro kwota do zapłaty jest podatkiem w rozumieniu art. 108 ust. 1 ustawy o podatku VAT, to nie powinno być przeszkód aby ten podatek podlegał korekcie, a faktura stanowiąca podstawę jego rozliczenia skorygowaniu (Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 czerwca 2011 r., sygn. akt: I SA/Łd 215/11).

Przywołam jeszcze ciekawy przykład podatnika o sporej inwencji. Podatnik postanowił wystawić faktury korygujące do pustych faktur, po ujawnieniu ich fikcyjności przez organy i po zakończeniu kontroli skarbowej w tym względzie i to po upływie 1,5 roku od wystawienia pustych faktur. Jak można się domyślać organ zakwestionował możliwość korekty pustych faktur w takim momencie. W tej sprawie zapadły dwa wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że:

„Co do zasady dopuszczalna jest korekta faktur, o których mowa w art. 108 u.p.t.u., jednak w przypadku, gdy wystawca nie działa w dobrej wierze istotne w tym względzie jest to, czy wystawca faktury w wystarczającym czasie całkowicie wyeliminował ryzyko jakichkolwiek strat we wpływach podatkowych.”

Zgodnie z orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości, działania wystawcy faktury, podjęte w odpowiednim czasie, które wyeliminowały całkowicie ryzyko uszczupleń podatkowych, to sytuacje w których podatnik bądź sam ujawnił właściwym organom fakt wystawienia pustych faktur, bądź odbiorca faktur nie odliczył lub nie miał prawa do odliczenia podatku naliczonego.

„Natomiast niebezpieczeństwo uszczuplenia dochodów podatkowych nie jest co do zasady całkowicie wyeliminowane, jeżeli odbiorca faktury, na której nieprawidłowo wyszczególniono podatek VAT, może posłużyć się tą fakturą w celu skorzystania z prawa do odliczenia.”

(Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 września 2013 r., sygn. akt: I FSK 1309/12 oraz z dnia 3 czerwca 2015 r., sygn. akt: I FSK 315/14).

Innymi słowy, sądy przyjęły, że po ujawnieniu procederu wystawiania pustych faktur, nie ma możliwości ich skorygowania. Gdyby było inaczej, to wystawianie pustych faktur nie stanowiłoby istotnego ryzyka, gdyż ich wystawca w każdej chwili mógłby się wycofać ze swoich działań, poprzez złożenie faktur korygujących puste faktury, unikając w ten sposób negatywnych konsekwencji z art. 108 ustawy o podatku VAT. W ocenie sądu stanowiłoby to zachętę do dokonywania nadużyć podatkowych, a ponadto pozostawałoby w sprzeczności z wykładnią art. 108 ustawy o podatku VAT, który m.in. ma służyć zapobieganiu oszustwom podatkowym.

Z przywołanych wyroków Naczelnego Sądu Administracyjnego wynika, że zasadniczo korekta

pustej faktury jest możliwa, jednakże podatnik musi w odpowiednim czasie wyeliminować ryzyko uszczupleń podatkowych, tj. korekta musi nastąpić przed ujawnieniem tych faktur przez organy podatkowe, a ponadto podatnik musi zadbać o to, aby jego kontrahent nie dokonał odliczenia podatku VAT wykazanego na pustej fakturze lub aby również dokonał korekty swoich rozliczeń.

Co to oznacza dla podatnika? Można, czy też nie można skorygować pustą fakturę?

Nie ma jednej prostej odpowiedzi na to pytanie. Bowiem, jeśli taka faktura został już wprowadzona do obrotu (co wiążę się z odliczeniem przez kontrahenta podatku VAT wykazanego na fakturze), to mając na uwadze orzecznictwo sądów, jej korekta jest ryzykowna.

{ 1 komentarz… przeczytaj go poniżej albo dodaj swój }

Lech Maj 15, 2017 o 21:46

W przypadku naszej spółki zachodzą działania pozorne przez urząd skarbowy w sprawie tzw pustych faktur. Pod fakturami podpięto stosowne dokumenty stwierdzające wykonanie takiej to a takiej usługi. wykonano wszystko według zasad rozliczania i wykonania usługi. Tutaj nastąpiła niechęć urzędnicza do nauki prawa np. budowlanego czy energetycznego. Indolencja urzędnicza oraz nieuctwo spowodowało, że gnębienie ciągłymi kontrolami spowodowało to, że w spółce nie można nic robić oprócz składania stosownych wyjaśnień. Dokumenty te ginęły wielokrotnie pomimo, że składał je nawet prawnik. Proszę o jednoznaczne przytoczenie ustawy, która jest nagminnie łamana i nadinterpretowana przez mafie urzędnicze. Uważam, że obecnie największymi przestepcami o powiązaniach mafijnych są urzędnicy państwowi.

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Następny wpis: