Kiedy dochodzi do zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe?

Anna Patoleta        20 września 2015        Komentarze (13)

Pomyślisz, że to niepotrzebne pytanie, skoro z Ordynacji podatkowej jasno wynika, że bieg terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego nie rozpoczyna się, a rozpoczęty ulega zawieszeniu, z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym podatnik został zawiadomiony, jeżeli podejrzenie popełnienia przestępstwa lub wykroczenia wiąże się z niewykonaniem tego zobowiązania.

Okazuje się jednak, że zawieszenie biegu terminu przedawnienia na skutek wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe, nie jest takie jednoznaczne. Potwierdza to fakt, że kwestią tą zajął się nawet Trybunał Konstytucyjny.

Trybunał Konstytucyjny uznał, że art. 70 § 6 pkt 1 Ordynacji podatkowej (chodzi tu o brzmienie przepisu obowiązujące od 2003 r., jednakże szereg uwag Trybunału Konstytucyjnego w dalszym ciągu zachowuje aktualność) w zakresie, w jakim wywoływał skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w związku z wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe, o którym to postępowaniu podatnik nie został poinformowany najpóźniej z upływem terminu wskazanego w art. 70 § 1 Ordynacji podatkowej (tj. z upływem 5 lat, począwszy od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku), jest niezgodny z zasadą ochrony zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa wynikającą z art. 2 Konstytucji RP.

W związku z postawionym powyżej pytaniem, należy rozważyć kilka mogących interesować Cię kwestii, tj. który moment należy przyjąć za wszczęcie postępowania, o czym powinien zostać zawiadomiony podatnik: o wszczęciu postępowania czy też o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, w jakiej formie powinno nastąpić zawiadomienie podatnika oraz kto powinien zostać zawiadomiony w przypadku gdy podatnikiem jest osoba prawna np. spółka z o.o.

Skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego następuje z mocy prawa z dniem wszczęcia postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe. Do wszczęcia postępowania dochodzi na skutek wydania postanowienia, które nie jest ani ogłaszane ani doręczane podatnikowi. W prawie podatkowym skutek w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego wywołuje już wszczęcie postępowania „w sprawie” o przestępstwo (wykroczenie) skarbowe, niezależnie od tego, czy do wszczęcia postępowania przeciwko podatnikowi w ogóle dojdzie.

Z chwilą upływu 5-letniego terminu przedawnienia podatnik musi zostać poinformowany, że przedawnienie nie następuje, ponieważ jego bieg został zawieszony w związku z wszczęciem postępowania karnoskarbowego. Podatnik może być nieświadomy jakie skutki wiążą się z wszczęciem postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe, a w szczególności może nie mieć świadomości, że jego zobowiązanie podatkowe się nie przedawniło.

O czym jednak tak właściwe podatnik powinien zostać  zawiadomiony? W licznych orzeczeniach administracyjnych potwierdzono, że podatnik powinien być przed upływem terminu przedawnienia poinformowany na piśmie o wszczęciu postępowania o przestępstwo lub przestępstwo skarbowe, o związku tego postępowania z niewykonaniem zobowiązania podatkowego, skutku dla postępowania podatkowego w postaci zawieszenia biegu terminu przedawnienia oraz dacie, z jaką skutek ten nastąpił.

Z drugiej strony często, tak organy podatkowe jak i sądy administracyjne, stoją na stanowisku, że dla wypełnienia znamion zawiadomienia podatnika, wystarczające jest np. wezwanie do osobistego stawienia się w charakterze podejrzanego w sprawie karnej skarbowej lub gdy z okoliczności sprawy wynika, kiedy podatnik dowiedział się o toczącym się postępowaniu.

Zgodnie z art. 70c Ordynacji podatkowej, organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego, zawiadamia podatnika o nierozpoczęciu lub zawieszeniu biegu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego w przypadku, o którym mowa w art. 70 § 6 pkt 1, najpóźniej z upływem terminu przedawnienia, o którym mowa w art. 70 § 1, oraz o rozpoczęciu lub dalszym biegu terminu przedawnienia po upływie okresu zawieszenia.

Jeśli chodzi o formę w jakiej podatnik powinien zostać zawiadomiony, to i w tym przypadku można spotkać się z odmiennymi stanowiskami. Z jednej strony organy podatkowe jak i sądy administracyjne uważają za wystarczające zawiadomienie podatnika w jakikolwiek sposób, jeśli w sprawie nie będzie wątpliwości, że podatnik wiedział o wszczęciu postępowania, bez względu na formę i sposób przekazania tej informacji.

Według stanowiska przeciwnego, z uwagi na fakt, że jest to informacja mająca znaczenie dla załatwienia sprawy, winna ona być udzielona podatnikowi- stronie postępowania-na piśmie, zgodnie z art. 126 Ordynacji podatkowej (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23.01.2015 r., sygn. akt: II FSK 2025/13).

Wreszcie, co szczególnie może Cię interesować, należy ustalić kogo organ powinien zawiadomić o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe i związanym z tym zawieszeniu biegu terminu przedawnienia, gdy podatnikiem jest osoba prawna, np. z spółka z o.o.

Przyjmuje się, że wystarczające jest zawiadomienie któregokolwiek z członków zarządu spółki. Zasada ta wynika z Kodeksu spółek handlowych. Skoro wobec jednego członka zarządu mogą być składane oświadczenia i pisma kierowane do spółki, to brak jest przeszkód w skutecznym zawiadomieniu spółki o prowadzonym postępowaniu w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe poprzez powiadomienie o tej okoliczności jednego z członków zarządu.

Co jednak w przypadku, gdy w spółce brak organu uprawnionego do działania w jej imieniu? Czy organ będzie mógł zawiadomić podatnika o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe? Zawiadomienia byłych już członków zarządu o wszczęciu postępowania nie można uznać za zawiadomienie samego podatnika, czyli spółki. Osoby te bowiem, nie wchodzą już w skład organu spółki z o.o.

W przypadku gdy spółka nie ma organów, pisma do niej kierowane, doręcza się kuratorowi wyznaczonemu przez sąd.  W konsekwencji, aby organ mógł zawiadomić podatnika tj. spółkę o wszczęciu postępowania w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe, organ podatkowy powinien wystąpić do sądu o wyznaczenie kuratora dla spółki.

Jeśli chcesz dowiedzieć się więc na temat doręczeń w postępowaniu podatkowym spółce, która nie ma organów, zapraszam Cię do przeczytania mojego wpisu „Czy jeśli spółka nie ma organów, można doręczyć jej decyzję dotyczącą zobowiązania podatkowego, m.in. od doręczenia której, zależy możliwość uruchomienia odpowiedzialności zarządu za zobowiązania podatkowe spółki?”

{ 13 komentarze… przeczytaj je poniżej albo dodaj swój }

Wojtek Rudzki - spolkacywilna.info Wrzesień 23, 2015 o 11:12

Z tego co słyszałem ostatnio, to szykują się zmiany w przyszłym parlamencie dotyczące ograniczenia długości okresu zawieszenia biegu przedawnienia. Zmiana bardzo potrzebna.

Odpowiedz

Roman Luty 17, 2016 o 08:50

Artykuł OK.Jest natomiast kwestia jaki organ podatkowy powinien powiadomić podatnika o zawieszeniu okresu przedawnienia zobowiazania podatkowego wskutek wszczęcia postępowania karnego skarbowego w sprawie o przestępstwo podatkowe związane z niewykonaniem zobowiazania?
WSA w Opolu sygn.I SA/Op 148/15 z dnia 22.04.2015 stwierdzil ,że tylko ścisle określony organ podatkowy tj ten który jest własciwy w sprawie zobowiązania podatkowego,a więc nie organ orzekający tj Urząd Skarbowy mimo ,że tymi organami kieruje jedna i ta sama osoba tj Naczelnik Urzędu Skarbowego.

Odpowiedz

Anna Patoleta Luty 25, 2016 o 20:36

To jaki organ powinien zawiadomić podatnika o zawieszeniu biegu terminu przedawnienia wynika z art. 70c Ordynacji podatkowej. Chodzi tu o organ podatkowy właściwy w sprawie zobowiązania podatkowego, z którego niewykonaniem wiąże się podejrzenie popełnienia przestępstwa skarbowego lub wykroczenia skarbowego. Oznacza to, że do prawidłowego zawiadomienia podatnika dojdzie wtedy, gdy dany organ będzie działał jako organ podatkowy, a nie jako organ prowadzący postępowanie przygotowawcze w sprawie o przestępstwo lub wykroczenie skarbowe.

Odpowiedz

Roman Marzec 15, 2016 o 11:01

To oznacza ,że organem prowadzacym postepowanie w sprawie o przestepstwo lub wykroczenie jest Urząd Skarbowy a nie organ podatkowy jakim jest Naczelnik Urzędu Skarbowego. Zatem tylko Naczelnik US a nie Urząd Skarbowy prowadzący postępowanie powinien powiadomić podatnika o zawieszeniu biegu przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Z poważaniem
Roman

Odpowiedz

Artur Styczeń 3, 2017 o 23:31

W dniu 12 grudnia 2016 wystawiono do mnie zawiadomienie o zawieszenie terminu przedawnienia za rok 2011 z dniem 12-12-2016 z pismo to odebrałem 3-01-2017 r . Czy zobawiazanie to jest przedawnioną?

Odpowiedz

Anna Patoleta Styczeń 8, 2017 o 12:50

Dzień dobry. Wszystko zależy o jaki podatek Pan pyta. Ponadto, jaka była podstawa zawieszenia biegu terminu przedawnienia?

Odpowiedz

Artur Styczeń 12, 2017 o 16:07

Chodzi o podatek Vat za 2011 rok z uwagi na wszczęcie dochodzeniaw sprawie nie złożenia deklaracji ( chodzi o sprzedaz nieruchomości notabene z majatku osobistego) na podstawie art. 70 c ustaway z dnia 29.08.1997 dziekuje serdecznie za zainteresowanie moim problemem pozdrawiam Art

Odpowiedz

Anna Patoleta Luty 12, 2017 o 10:27

Jeśli zawiadomienie odebrał Pan już w 2017 r., a po drodze nie doszło do zawieszenia lub przerwania biegu terminu przedawnienia, to wydaje się, że zobowiązanie jest przedawnione. Jeśli natomiast wcześniej- przed końcem 2016 r., dowiedział się Pan o prowadzeniu przeciwko Panu postępowania przygotowawczego (np. postawiono Panu zarzut, został Pan przesłuchany), to należy liczyć się z tym, że organ przyjmie że doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Odpowiedz

Prawo pracy gospodarcze Luty 14, 2017 o 20:18

Anno, masz rację, też tak myślę, że zobowiązanie MOŻE być już przedawnione. Organ zawsze może żądać zapłaty blefując, że jest nieprzedawnione.

Tomasz Styczeń 12, 2017 o 14:09

Witam , dnia 12.01.2017 otrzymałem pismo z US z informacją o wszczęciu postępowania w sprawie określenia zobowiązań wysokości podatku dochodowego z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości w 2010 roku. Czy sprawa nie jest już przedawniona ?

pozdrawiam

Odpowiedz

Tomasz Styczeń 12, 2017 o 14:10

Pismo jest datowane na 29.12.2016 rok

Odpowiedz

Anna Patoleta Luty 12, 2017 o 10:32

Na pierwszy rzut oka tak się wydaje. Nie znam szczegółów, dlatego nie mogę jednoznacznie odpowiedzieć. Należałoby również sprawdzić czy w sprawie nie doszło do przerwania lub zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Odpowiedz

adwokat wągrowiec Kwiecień 6, 2017 o 11:25

Bardzo przydatny artykuł i dobrze opisany na prawdę przydają się takie informacje jak ktoś szuka

Odpowiedz

Dodaj komentarz

Poprzedni wpis:

Następny wpis: