Od 1 stycznia 2018 r. JPK_VAT również dla mikroprzedsiębiorców

Anna Patoleta        14 stycznia 2018        Komentarze (0)

Po chwilowej przerwie wracam wreszcie do pisania na blogu. Zmian w podatkach jest dość sporo, więc pomysłów na wpisy mi nie brakuje.

Dzisiejszy wpis będzie o obowiązku składania plików JPK_VAT, który to obowiązek od początku 2018 r. dotyczy już wszystkich podatników, bowiem obecnie obowiązkiem tym objęci zostali również mikroprzedsiębiorcy. Dla części podatników (małe i średnie przedsiębiorstwa oraz duże przedsiębiorstwa) JPK-VAT nie stanowi tajemnicy, ponieważ byli już wcześniej zobowiązani do ich składania. W ramach przypomnienia obowiązek ten istnieje:

  • od 1 lipca 2016 r. w przypadku dużych przedsiębiorstw
  • od 1 stycznia 2017 r. w przypadku małych i średnich przedsiębiorstw
  • od 1 stycznia 2018 r. w przypadku mikroprzedsiębiorstw

Od stycznia 2018 r. każdy czynny podatnik VAT, również ten prowadzący działalność gospodarczą w ramach jednoosobowej działalności gospodarczej, musi sporządzać i przekazywać informację JPK_VAT. Podatnicy będą wysyłać JPK_VAT do Ministerstwa Finansów, skąd dane będą przekazane właściwym urzędom skarbowym.

JPK_VAT to ewidencja zakupu i sprzedaży VAT. JPK_VAT jest  przesyłany tylko w wersji elektronicznej, a dane są pobierane bezpośrednio z systemów finansowo-księgowych podatnika.

Co istotne, JPK_VAT składa się do 25 dnia każdego miesiąca, niezależnie od tego czy podatnik składa deklaracje miesięcznie czy kwartalnie. Informację należy wysłać w jednym pliku.

Od podatników nie wymaga się, aby JPK_VAT było emitowane wprost z programu księgowego, w którym podatnik prowadzi swoje ewidencje. Co więcej na stronie internetowej Ministerstwa Finansów, udostępniono program, za pomocą którego można wysłać plik, a także dokonać konwersji plików z formatu CSV na XL.

Pamiętać należy, że plik JPK_VAT powinien być podpisany. Można go podpisać za pomocą bezpiecznego podpisu elektronicznego lub profilu zaufanego podatnika w ePUAP.

Plik JPK_VAT stanowi dokument księgowy. Nie powinien więc zawierać błędów. Ewentualne błędy można jednak skorygować. Nieskorygowanie błędów, czy np. złożenie JPK_VAT o terminie może skutkować określonymi konsekwencjami, w tym karą grzywny.

Mikroprzedsiębiorcy swój pierwszy JPK_VAT powinni złożyć do 25 lutego 2018 r. (a właściwie do 26 lutego, ponieważ 25 to niedziela).

Fiskus z dostępem do firmowego rachunku bankowego

Anna Patoleta        25 czerwca 2017        Komentarze (1)

 

Obecnie trwają prace nad projektem nowelizacji Ordynacji podatkowej, w wyniku której na przedsiębiorców zostanie nałożony dość uciążliwy obowiązek. Mianowicie, przedsiębiorcy będą przesyłali fiskusowi dobowe wyciągi z firmowych rachunków bankowych prowadzonych przez banki i rachunków w spółdzielczych kasach oszczędnościowo-kredytowych.

Ta dość rewolucyjna zmiana miałby dotyczyć wszystkich przedsiębiorców w rozumieniu ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, z wyjątkiem mikro-przedsiębiorców oraz jednostek sektora finansów publicznych.

Wyciągi z rachunków bankowych będą przekazywane Szefowi Krajowej Administracji Skarbowej.

Wspomniany obowiązek, w przypadku rachunków prowadzonych przez banki lub SKOKi posiadające adres siedziby lub oddział na terytorium Polski, będzie realizowany za pośrednictwem banków lub SKOKów, na podstawie pisemnego upoważnienia udzielonego przez przedsiębiorcę.

W przypadku podatników posiadających rachunek bankowy w banku, którego adres siedziby lub oddziału znajduje się poza obszarem Polski, przedsiębiorca będzie musiał samodzielnie niemalże codziennie wysyłać Szefowi KAS wyciągi ze swojego konta.

Wyciągi z rachunków bankowych będą przekazywane za okresy dobowe w terminie do końca dnia następującego po każdej kolejnej dobie z wyłączeniem sobót i dni ustawowo wolnych od pracy w postaci elektronicznej.

Informacja przekazywana Szefowi KAS powinna zawierać m.in. dane identyfikujące nadawcę i odbiorcę zlecenia płatniczego, ich numery rachunków, datę i czas obciążenia rachunku, kwotę i walutę, tytuł i opis zlecenia oraz saldo rachunku, a więc pełną historię dobowych transakcji.

Codzienne wyciągi z konta firmowego to olbrzymia wiedza dla fiskusa, który dzięki temu będzie posiadał szczegółowe informacje na temat sytuacji finansowej podatnika, jego kontrahentów czy informacji dotyczących rozliczeń.

Jak wskazuje Ministerstwo Rozwoju i Finansów, celem wprowadzenia zmian jest ograniczenie oszustw i nadużyć występujących w zakresie podatku od towarów i usług oraz podatków dochodowych. Z drugiej jednak strony, fiskus wejdzie w posiadanie istotnej wiedzy na temat podatników, którą zapewne każdy przedsiębiorca wolałby zachować dla siebie.

Projektowana zmiana miałaby wejść w życie 1 września 2017 r. Pytanie tylko czy banki i SKOKi zdążą przygotować się do takiej rewolucji. Z mojego bloga na pewno dowiecie się, od kiedy faktycznie będziecie zobowiązani do udostępniania fiskusowi pilnie do tej pory strzeżonych tajemnic.

 

We wcześniejszych wpisach pisałam już o podatkowej odpowiedzialności osób trzecich, a konkretnie o odpowiedzialności członków zarządu spółek kapitałowych za zaległości podatkowe tych spółek. Jedną z okoliczności umożliwiających uwolnienie się przez członka zarządu od ponoszenia tej odpowiedzialności, jest wykazanie, że we właściwym czasie zgłoszono wniosek o ogłoszenie upadłości lub w tym czasie zostało otwarte postępowanie restrukturyzacyjne albo zatwierdzono układ w postępowaniu o zatwierdzenie układu, bądź niezgłoszenie wniosku nastąpiło bez jego winy.

W kontekście tej przesłanki egzoneracyjnej pojawia się pytanie o odpowiedzialność związaną z podatkami, w których zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy prawa, jak np. w przypadku podatku VAT czy akcyzowym, gdzie podatnik samodzielnie oblicza i wpłaca podatek, nie czekając na decyzję organu podatkowego. Mianowicie, chodzi o ustalenie właściwego czasu na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, w przypadku gdy dopiero w wyniku wydania decyzji określającej zaległość podatkową spółki okazuje się, że spółka jest w złej sytuacji finansowej. Natomiast w czasie pełnienia funkcji członka zarządu, kiedy powstało zobowiązanie podatkowe i zostało wykonane, jednakże w niższej wysokości niż wynikającej z później wydanej decyzji określającej, sytuacja spółki nie uzasadniała zgłoszenia takiego wniosku.

W tym względzie istotna jest uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 sierpnia 2009 r, sygn. akt: II FPS 3/09, wydana w wyniku pytania zwykłego składu NSA. Pytanie było następujące:

„Czy członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, o którym mowa w art. 116 § 1 ordynacji podatkowej może skutecznie uwolnić się od odpowiedzialności za zaległość podatkową powstałą w okresie pełnienia przez niego tej funkcji, jeżeli w okresie tym nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub wszczęcia postępowania układowego, a podstawy te powstały dopiero po wydaniu decyzji określającej tę zaległość podatkową i po zakończeniu pełnienia funkcji członka zarządu?”

Skład siedmiu sędziów NSA wskazał, że:

„Członek zarządu spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, o którym mowa w art. 116 § 1 ordynacji podatkowej może również po zakończeniu pełnienia tej funkcji, uwolnić się od odpowiedzialności za zaległości podatkowe powstałe w tym czasie, jeżeli wykaże w postępowaniu podatkowym, że w okresie pełnienia przez niego funkcji członka zarządu nie było podstaw do zgłoszenia wniosku o ogłoszenie upadłości lub postępowania zapobiegającego upadłości.”

Naczelny Sąd Administracyjny odnosząc się do właściwego czasu na zgłoszenie wniosku o ogłoszenie upadłości, wskazał że jest to przesłanka obiektywna. W przypadku zobowiązań podatkowych powstających z mocy prawa, spółka była zobowiązana do zapłaty podatku należnego w terminach wynikających z przepisów prawa. Niewypełnienie tych obowiązków w terminie i we właściwej wysokości uzasadnia wydanie przez organ decyzji określającej. NSA zauważył, że nie zmienia to jednak faktu, że zobowiązanie istniało wcześniej i powinno zostać wykonane w terminach wynikających z przepisów.

Takie stanowisko NSA oznacza, że członkowie zarządu powinien brać pod uwagę podatkowe ryzyko wszystkich operacji gospodarczych, nawet tych które aktualnie nie budzą wątpliwości organów podatkowych. W przyszłości może bowiem okazać się, że organ podatkowy zakwestionuje rozliczenie podatkowe spółki i określi zaległość podatkową w znacznie wyższej wysokości, niż kwota podatku faktycznie zapłacona. Mając na uwadze, że zobowiązanie podatkowe powstaje z mocy prawa, niezależnie od decyzji określającej, musiałoby to oznaczać, że członek zarządu powinien kalkulować przyszłe ryzyko podatkowe, mogące wynikać z decyzji określającej.

Takie stanowisko wydaje się jednak daleko idące. W szczególności nie uwzględnia ono domniemania prawdziwości deklaracji podatkowej. Bowiem podatek wykazany w deklaracji jest podatkiem należnym do zapłaty, o ile organ podatkowy nie określi wysokości zobowiązania podatkowego w innej wysokości. To domniemanie prawdziwości może obalić organ, wydając i doręczając podatnikowi decyzję podatkową. Powyższe rodzi konieczność przyjęcia, że zobowiązanie podatkowe, w tej wyższej wysokości wynikającej z decyzji, powstało już wcześniej. Niezależnie od tego, podatnik może, do czasu otrzymania decyzji, uważać że zobowiązanie podatkowe miało wysokość wynikającą z deklaracji podatkowej.

Dlatego, do czasu doręczenia ewentualnej decyzji określającej, trudno przyjąć, aby członek zarządu oceniając czy zaistniał właściwy czas do złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości, brał pod uwagę zobowiązanie podatkowe, w wysokości, w której w tej decyzji może zostać określone. Nawet jeśli takie stanowisko zostałoby odrzucone w toku postępowania podatkowego, w oparciu o domniemane prawdziwości deklaracji, można powołać się na brak winy w niezgłoszeniu wniosku o ogłoszenie upadłości przed doręczeniem decyzji określającej.

W razie postępowania dotyczącego odpowiedzialności podatkowej członka zarządu, warto podnosić, że w przypadku spółki kapitałowej, która nie ma problemów z płynnością finansową (za wyjątkiem podatku określonego w decyzji), termin na złożenie wniosku o ogłoszenie upadłości, co wyłącza odpowiedzialność podatkową członka zarządu, nie powinien zacząć biec wcześniej niż od doręczenia decyzji, która podważa wyliczenia zobowiązania podatkowego zawartego w deklaracji podatkowej.

 

Jedna nierzetelna faktura – lawina konsekwencji

Anna Patoleta        07 maja 2017        Komentarze (0)

Dzisiejszy wpis będzie tak mało optymistyczny jak pogoda za oknem, mimo że mamy już maj.

W jednym z moich wpisów, pisałam już o nowych przestępstwach fakturowych, wprowadzonych do Kodeksu karnego na mocy przepisów obowiązujących od 1 marca 2017 r. W związku z tymi zmianami, doszło do dość sporego nagromadzenia przepisów karnych związanych z nierzetelnymi fakturami.

Warto mieć świadomość, że wystawienie/posłużenie się nierzetelną fakturą może skutkować narażeniem się na popełnienie różnych przestępstw, a mianowicie:

  • Przestępstwo powszechne fałszu intelektualnego faktury, polegające na wystawieniu faktury poświadczającej nieprawdę co do okoliczności faktycznych mogących mieć znaczenie dla określenia wysokości należności publicznoprawnej lub jej zwrotu albo innej należności o charakterze podatkowym lub na użyciu takiej faktury (czyli posłużeniu się nią w obrocie prawnym). Chodzi tu o faktury stwierdzające okoliczności nieistniejące lub przeinaczone, w szczególności puste faktury (art. 271a i 277a Kodeksu karnego).
  • Przestępstwo powszechne oszustwa polegające na doprowadza innej osoby, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania (art. 286 Kodeksu karnego).
  • Przestępstwo skarbowe polegające na wystawieniu faktury w sposób nierzetelny/posłużenie się nierzetelną fakturą (art. 62 Kodeksu karnego skarbowego).
  • Przestępstwo skarbowe polegające na podaniu nieprawdy lub zatajeniu prawdy w deklaracji lub oświadczeniu i w związku z tym narażeniu podatku na uszczuplenie (art. 56 Kodeksu karnego skarbowego).
  • Przestępstwo skarbowe polegające na podaniu danych niezgodnych ze stanem rzeczywistym lub zatajeniu rzeczywistego stanu rzeczy i wprowadzeniu w błąd właściwy organ i w związku z tym narażeniu na nienależny zwrot podatku (art. 76 Kodeksu karnego skarbowego).
  • Przestępstwo skarbowe polegające na nierzetelnym prowadzeniu księgi (art. 61 Kodeksu karnego skarbowego).
  • Przestępstwo powszechne polegające na podawaniu w księgach rachunkowych nierzetelnych danych (art. 77 ustawy o rachunkowości).

Oprócz sankcji karnych, od niedawna funkcjonuje również sankcja administracyjna, tj. dodatkowe zobowiązanie w podatku VAT w wysokości 30% lub 20% kwoty zaniżenia zobowiązania podatkowego albo kwoty zawyżenia zwrotu różnicy podatku albo 100% podatku naliczonego. Co istotne, osoby fizyczne ponoszące odpowiedzialność za przestępstwo lub wykroczenie skarbowe, za ten sam czyn nie muszą się już obawiać sankcji w postaci dodatkowego zobowiązania w podatku VAT. Zakaz podwójnego karania nie dotyczy jednak osób prawnych, spółek osobowych, czy spółek cywilnych.

Obowiązek zapłaty przez podatnika podatku VAT z pustej faktury, wynikający z art. 108 ustawy o VAT, nie zwolni podatnika od poniesienia odpowiedzialności za przestępstwo czy wykroczenie skarbowe.

Wreszcie, wystawianie faktur dokumentujących czynności, które nie zostały dokonane, stanowi podstawę do wykreślenia z rejestru VAT.

Jak widzisz, przepisy przewidują szereg sankcji związanych z wystawianiem czy posługiwaniem się nierzetelnymi fakturami. Wiele rozwiązań jest nowych, dlatego podatnicy tak naprawdę jeszcze nie wiedzą czego spodziewać się w praktyce. Jedno jest pewne, podatnicy powinni podjąć niezbędne działania mające na celu uniknięcie ryzyka związanego z wystawianiem czy posłużeniem się nierzetelnymi fakturami.

Masowe wykreślanie przedsiębiorców z rejestru podatników VAT

Anna Patoleta        26 marca 2017        Komentarze (0)

W związku z nowelizacją ustawy o VAT, która weszła w życie z początkiem roku, wykreślenie podatników z rejestru podatników VAT stało się codziennością. Według danych pochodzących z Ministerstwa Finansów, od początku bieżącego roku wykreślonych przedsiębiorców liczy się już w dziesiątkach tysięcy.

Ideą wzmożonej weryfikacji rejestru podatników VAT przez naczelników urzędów skarbowych, było uszczelnienie systemu podatkowego oraz ochrona uczciwych podatników. Jak zwykle jednak, dobre chęci ustawodawcy uderzają również w uczciwych przedsiębiorców. Z rejestru podatników VAT są również wykreślani uczciwi przedsiębiorcy. Jak dobrze wiesz z praktyki, rozsądni przedsiębiorcy unikają kontrahentów, którzy nie widnieją w rejestrze podatników VAT, a sprawdzenie kontrahenta w rejestrze podatników VAT jest pierwszą czynnością przed podjęciem jakiekolwiek współpracy. Jeśli więc nie znajdziesz danego podmiotu w tym rejestrze, zapewne rezygnujesz z transakcji w obawie przed problemami. Co jednak, gdybyś to Ty, mimo uczciwego prowadzenia działalności gospodarczej, został wykreślony z rejestru podatników VAT?

Przejdźmy jednak do rzeczy i sprawdźmy kiedy podatnik podlega wykreśleniu z rejestru podatników VAT. W sumie jest dziesięć przypadków, w których podatnik może zostać wykreślony z rejestru.

Jeżeli podatnik zarejestrowany jako podatnik VAT zaprzestał wykonywania czynności podlegającej opodatkowaniu, w tym w wyniku śmierci i nie zostało to zgłoszone, zostanie on wykreślony z rejestru podatników VAT.

Naczelnik urzędu skarbowego wykreśla z urzędu podatnika z rejestru jako podatnika VAT bez konieczności zawiadamiania o tym podatnika, jeżeli:

  • Podatnik nie istnieje lub
  • Mimo podjętych udokumentowanych prób nie ma możliwości skontaktowania się z podatnikiem albo jego pełnomocnikiem, lub
  • Dane podane w zgłoszeniu rejestracyjnym okażą się niezgodne z prawdą, lub
  • Podatnik albo jego pełnomocnik nie stawia się na wezwania naczelnika urzędu skarbowego, naczelnika urzędu celno-skarbowego, dyrektora izby administracji skarbowej lub Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.

Oznacza to, że w powyższych przypadkach podatnik może nawet nie wiedzieć, że został wykreślony z rejestru i że formalnie nie jest już uznawany za podatnika VAT.

Wykreśleniu z urzędu z rejestru jako podatnik VAT podlega także:

  • Podatnik który zawiesił wykonywanie działalności gospodarczej na podstawie przepisów o swobodzie działalności gospodarczej na okres co najmniej 6 kolejnych miesięcy.

Jeżeli podatnik w okresie zawieszenia działalności gospodarczej będzie wykonywał czynności opodatkowane, jest zobowiązany zawiadomić o tym właściwego naczelnika urzędu skarbowego, wskazując okres, w którym będzie wykonywał te czynności. W takim przypadku podatnik nie zostanie wykreślony albo zostanie przywrócony do rejestru jako podatnika VAT na okres wskazany w zawiadomieniu.

Ponadto, z dniem wznowienia wykonywania działalności gospodarczej, podatnik zostaje zarejestrowany bez konieczności składania zgłoszenia rejestracyjnego, ponownie jako podatnik VAT ze statusem takim, jaki posiadał przed dniem zawieszenia tej działalności.

  • Podatnik, który będąc obowiązanym do złożenia deklaracji VAT nie złożył deklaracji VAT za 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały.

Podatnik nie zostanie wykreślony z rejestru, gdy w wyniku wezwania przez właściwego dla podatnika naczelnika urzędu skarbowego udowodni, że prowadzi opodatkowaną działalność gospodarczą oraz złoży niezwłocznie brakujące deklaracje.

  • Podatnik który składał przez 6 kolejnych miesięcy lub 2 kolejne kwartały deklaracje VAT,w których nie wykazał sprzedaży lub nabycia towarów lub usług z kwotami podatku do odliczenia.

Do wykreślenia podatnika z rejestru nie dojdzie, w przypadku gdy niewykazanie sprzedaży lub nabycia towarów lub usług z kwotami podatku do odliczenia wynikało, zgodnie z wyjaśnieniami podatnika, ze specyfiki prowadzonej działalności gospodarczej.

  • Podatnik który wystawiał faktury lub faktury korygujące, dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane (puste faktury).

Jednakże, w przypadku gdy wystawienie faktury lub faktury korygującej było wynikiem pomyłki lub nastąpiło bez wiedzy podatnika, podatnik nie zostanie wykreślony z rejestru.

  • Podatnik który prowadząc działalność gospodarczą wiedział lub miał uzasadnione podstawy do tego, aby przypuszczać, że dostawcy lub nabywcy biorący udział pośrednio lub bezpośrednio w dostawie tego samego towaru lub usługi uczestniczą w nierzetelnym rozliczaniu podatku w celu odniesienia korzyści majątkowej.

Co zrobić, gdy okaże się, że jesteś wykreślony z rejestru VAT?

W takim przypadku powinieneś zwrócić się do naczelnika urzędu skarbowego o wyjaśnienie sprawy i o przywrócenie do rejestru podatników VAT.

  • Podatnik zostanie przywrócony do rejestru jako podatnik VAT czynny, jeżeli udowodni, że prowadzi opodatkowaną działalność gospodarczą oraz, w przypadku niezłożenia deklaracji pomimo takiego obowiązku, niezwłocznie złoży brakujące deklaracje.
  • Podatnik zostanie przywrócony do rejestru, jako podatnik VAT ze statusem takim, jaki posiadał przed dniem wykreślenia, jeżeli wykaże, że prowadzi działalność gospodarczą, a wystawienie faktury lub faktury korygującej dokumentujące czynności, które nie zostały dokonane, było wynikiem pomyłki lub nastąpiło bez wiedzy podatnika.

W takim przypadku przywrócenie do rejestru VAT nie wymaga składania przez przedsiębiorcę zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R.